Spelregels darts: zo werkt 501

Bij 501 begin je met 501 punten en tel je af naar precies nul. Je gooit om de beurt drie pijlen, trekt je score af van wat je nog over hebt, en je laatste pijl moet in een dubbel of in de bull. Wie dat als eerste lukt, wint de leg. Hieronder lees je hoe de puntentelling werkt, wat je moet weten over uitgooien en wanneer je beurt niet telt.

Puntentelling darts: zo tel je de punten

Een dartbord is verdeeld in twintig vakken met de waarden 1 tot en met 20. De 20 staat bovenaan. Elk vak heeft twee smalle ringen: de buitenste ring telt dubbel, de binnenste ring telt drie keer. In het midden zit de bull, met daaromheen een groene ring.

Waar zit je pijl?	Punten	Voorbeeld
Single (het grote vak)	de waarde van het vak	20 = 20
Dubbelring (buitenste ring)	2 × de waarde	D20 = 40
Triple ring (binnenste ring)	3 × de waarde	T20 = 60
Single bull (groene ring)	25	25
Bull (rode kern)	50, telt als dubbel	50

De meeste punten haal je dus niet in de bull, maar in de triple 20. Drie pijlen in T20 is 3 × 60 = 180, de hoogste score die je in één beurt kunt gooien.

De nummers staan niet voor niets door elkaar. Naast de 20 liggen de 1 en de 5. Mis je de 20 een klein stukje, dan kost dat je meteen veel punten. Alle officiële dartborden hebben precies dezelfde indeling.

Zo werkt een leg 501, stap voor stap

1. Bepaal wie begint. Allebei gooi je één pijl op de bull. Wie het dichtst bij het midden zit, begint de eerste leg.
2. Gooi drie pijlen. Tel de punten van je drie pijlen bij elkaar op. Dat is je score voor die beurt.
3. Trek af. Haal je score af van wat je nog over had en schrijf de nieuwe stand op.
4. Om de beurt. Jij en je tegenstander wisselen elkaar af tot iemand op precies 0 eindigt.
5. Gooi uit op een dubbel. De pijl waarmee je op 0 komt, moet in een dubbel of in de bull zitten.
6. Volgende leg. In de volgende leg begint de ander. Zo wissel je steeds af.

Zo kan een leg er bijvoorbeeld uitzien:

Beurt	Gegooid	Score	Over
Start			501
1	T20, T20, 20	140	361
2	20, T20, 1	81	280
3	T20, T20, T20	180	100
4	T20, D20	100	0, uitgegooid

In de laatste beurt zijn twee pijlen genoeg. Sta je op 0, dan is de leg voorbij en gooi je de derde pijl niet meer.

Uitgooien: eindigen op een dubbel

Dit is de regel die 501 lastig maakt. Je moet niet alleen precies op 0 uitkomen, je laatste pijl moet ook in de dubbelring zitten of in de bull. De bull telt als dubbel 25.

• 40 over? Dan gooi je op dubbel 20.
• 32 over? Dan gooi je op dubbel 16. Raak je per ongeluk de single 16, dan blijft er 16 over en gooi je op dubbel 8.
• Oneven score over? Dan kun je nooit met één pijl uitgooien, want elke dubbel is een even getal. Gooi eerst een oneven single om een even score over te houden. Sta je op 41, dan gooi je bijvoorbeeld eerst 1 en daarna dubbel 20.
• 50 over? Dan kun je uitgooien op de bull.

De hoogste score waarop je nog kunt uitgooien is 170: triple 20, triple 20 en de bull. Uitgooien is een vak apart, en daar schrijven we nog een aparte blog over.

Bust: wanneer telt je beurt niet?

Gooi je jezelf voorbij de 0, dan heet dat een bust. Je beurt stopt meteen, je score gaat terug naar wat je aan het begin van die beurt had en je tegenstander is aan de beurt. Dat gebeurt in drie situaties:

1. Je gooit meer dan je nog over hebt. Je staat op 20 en gooit 25.
2. Je komt op 0, maar niet met een dubbel. Je staat op 20 en gooit een single 20.
3. Je houdt 1 over. Met 1 punt kun je nooit meer uitgooien, want de laagste dubbel is 2.

De overige spelregels van darts

• Maximaal drie pijlen per beurt. Gooi je eerder uit of bust, dan stopt je beurt eerder. Daarom zitten er in elke set dartpijlen drie stuks.
• Achter de oche. Je gooit van achter de werplijn. Bij steeltip ligt die op 2,37 meter van de voorkant van het bord. Hoe je dat thuis goed neerzet, lees je in dartbord ophangen: hoogte en afstand.
• Afketsen telt niet. Stuitert een pijl van het bord af of valt hij eruit voordat de score is genoteerd, dan telt hij niet. Je mag hem ook niet opnieuw gooien.
• Elke pijl telt vanaf de start. Bij gewone 501 mag je meteen scoren, je hoeft niet op een dubbel te beginnen. Bij sommige varianten moet dat wel. Dat heet double in.
• Wie begint, wisselt. Wie de eerste leg begint, begint ook alle oneven legs. De ander begint de even legs.

Legs en sets: hoe een wedstrijd is opgebouwd

Eén potje 501 heet een leg. Een wedstrijd bestaat uit een aantal legs, bijvoorbeeld best of 7: wie er als eerste vier wint, wint de wedstrijd.

Bij grotere toernooien worden legs gebundeld in sets. Een set is meestal best of 5 legs, dus wie als eerste drie legs wint, pakt de set. Op het WK darts van de PDC wordt in sets gespeeld. Bij veel andere toernooien tellen alleen de legs.

Scores bijhouden

Snel aftrekken onder druk is een vaardigheid op zich. Thuis of op de club houd je de stand het makkelijkst bij op een schrijfbord naast het bord: iedereen ziet wat er nog over is en je rekent vanzelf beter.

Wil je niet zelf rekenen? Een elektronisch dartbord telt voor je mee. Gooi je liever op een gewoon sisalbord, dan kun je kijken naar auto scoring: camera’s die zien waar je pijlen zitten en de score automatisch bijhouden. Alle opties op een rij vind je bij de scoreborden.

Getallen die elke darter kent

Getal	Wat betekent het?
180	Hoogste score in één beurt: drie keer triple 20.
170	Hoogste finish: triple 20, triple 20, bull.
9 pijlen	Minimum om een leg 501 uit te gooien, bijvoorbeeld 180, 180 en 141 (T20, T19, D12).
159, 162, 163, 165, 166, 168, 169	Onder de 170, maar toch niet uit te gooien in één beurt. Darters noemen dit bogey numbers.
163	Laagste score die je met drie pijlen helemaal niet kunt gooien.

Een 9-darter gooi je niet zomaar. Wil je gericht oefenen op je dubbels, kijk dan eens bij de training tools.

Veelgestelde vragen

Ken je de regels? Dan is het tijd om te gooien. Meer uitleg over darten vind je op onze blog.